Skip to main content

IMG 6119.JPG edited

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Έχουμε συχνά την ανθρώπινη τάση να βλέπουμε τα ιστορικά γεγονότα μέσα από τα σύγχρονα φίλτρα, σχετίζοντάς με τις σημερινές προκλήσεις, αναζητώντας μια ισχυρή ιστορική βάση ώστε να δημιουργήσουμε τις δικές αναλογίες.

Όμως πριν αναμετρηθούμε εμείς με την ιστορία, θα είχε νόημα ρίξουμε τον προβολέα της προσοχής μας στους πρωταγωνιστές της.

Διότι το Πολυτεχνείο, πριν γίνει επέτειος ήταν μια απόφαση γενναίων ανθρώπων.

Η απόφαση νέων ανθρώπων να σηκώσουν τη φωνή τους εκεί όπου η δικτατορία επέβαλλε τη σιωπή. Να διεκδικήσουν το δικαίωμα να ορίζουν τη ζωή τους. Να υπερασπιστούν τη συλλογική ελευθερία γνωρίζοντας ότι μπορεί να τους κόστιζε την προσωπική τους ή ακόμα και τη ζωή τους.

Είχαν όνειρα, έρωτες, σχέδια για το αύριο. Είχαν οικογένειες που τους περίμεναν να επιστρέψουν. Και βρέθηκαν μπροστά σε μια επιλογή που κανένας νέος άνθρωπος δεν θα έπρεπε να αναγκάζεται να κάνει: να προστατεύσουν το μέλλον τους σωπαίνοντας ή να το διεκδικήσουν διακινδυνεύοντάς το.

Αυτό δίνει στο θάρρος τους το πραγματικό του μέγεθος. Η επίγνωση του κινδύνου. Η απόφαση να αναλάβουν ευθύνη, χωρίς καμία βεβαιότητα για την έκβαση του αγώνα τους. Με αποφασιστικότητα και αισιοδοξία.

Έτσι, το «Εδώ Πολυτεχνείο!» από τον αυτοσχέδιο ραδιοφωνικό σταθμό, έφτασε τη φωνή τους πέρα από τα κάγκελα του κτηρίου και τους τοίχους. Καλούσε την κοινωνία να σταθεί δίπλα τους, να σταθεί όρθια

Έδινε δημόσια έκφραση σε όσα το καθεστώς επιχειρούσε να κρατήσει στον χώρο του ψιθύρου: την θεμελιώδη απαίτηση για ελευθερία, δημοκρατία και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι φοιτητές δημιούργησαν έναν κρίσιμο πυρήνα γύρω από τον οποίο βρέθηκαν μαθητές, εργαζόμενοι, άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και διαδρομών. Η διεκδίκησή τους έγινε κοινή υπόθεση. Διότι η ελευθερία που ζητούσαν αφορούσε τελικά ολόκληρη την κοινωνία.

Η δικτατορία κατέρρευσε μήνες αργότερα, μετά και την τραγωδία της Κύπρου. Η εξέγερση, όμως, είχε ήδη φανερώσει το χάσμα ανάμεσα σε μια εξουσία που επιβαλλόταν με τα όπλα και στους ανθρώπους που απαιτούσαν να ζήσουν ελεύθεροι.

Σήμερα τιμούμε εκείνους που αντιστάθηκαν. Τους νεκρούς, τους τραυματίες, όσους συνελήφθησαν και βασανίστηκαν. Τις γνωστές και τις λιγότερο γνωστές διαδρομές της αντίστασης.

Αυτή η ανθρώπινη διάσταση πρέπει να παραμένει ζωντανή στη μνήμη μας. Διότι πίσω από τις μεγάλες λέξεις της Ιστορίας βρίσκονται πάντοτε άνθρωποι. Και πίσω από κάθε κατάκτηση ελευθερίας βρίσκονται επιλογές, αγώνες και θυσίες.

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Η απόσταση από εκείνον τον Νοέμβριο μεγαλώνει. Μαζί της μεγαλώνει και η ευθύνη μας να εξηγούμε στις νεότερες γενιές γιατί τις αφορά.

Όταν γεννιέσαι σε μια δημοκρατία, είναι εύκολο να θεωρήσεις ότι το δικαίωμα να μιλάς, να διαφωνείς, να επιλέγεις, υπήρχε πάντοτε δεδομένο. Και αυτό μπορεί να μας κάνει να ξεχάσουμε πόσο δύσκολα κατακτήθηκε η δημοκρατία και πόση φροντίδα χρειάζεται για να διατηρεί το περιεχόμενό της. Ειδικά σε μια περίοδο όπως η δική μας, που βλέπουμε τα σύννεφα του απολυταρχισμού και των ακραίων ιδεών να πλησιάζουν επικίνδυνα στο ευρύτερο γεωγραφικό μας περιβάλλον.

Τα παιδιά του Πολυτεχνείου μας κληροδότησαν ένα συλλογικό χρέος: να μη συνηθίσουμε τον φόβο και να μη θεωρήσουμε ποτέ την ελευθερία και την Δημοκρατία αυτονόητες.

Διότι δεν αρκεί να επαναλαμβάνουμε τα συνθήματά του Πολυτεχνείου; Δεν αρκεί να καταθέτουμε στεφάνια και να ανασύρουμε συγκινητικές εικόνες από το παρελθόν.

Η μνήμη αποκτά αξία όταν γίνεται ευθύνη. Και η ευθύνη μας σήμερα έχει ένα όνομα: Δημοκρατία στην πράξη.

Μια Δημοκρατία που δεν φοβάται τη διαφωνία. Που δεν αντιμετωπίζει τη διαφορετική άποψη ως απειλή, αλλά ως πλούτο. Που δίνει στους νέους ανθρώπους χώρο να μιλήσουν, να αμφισβητήσουν, να διεκδικήσουν και να δημιουργήσουν.

Και η Παιδεία βρίσκεται ακριβώς στον πυρήνα αυτής της παρακαταθήκης.

Ένα σύγχρονο δημόσιο σχολείο οφείλει να καλλιεργεί την ικανότητα του μαθητή να ρωτά, να αναζητεί τεκμήρια, να διαμορφώνει άποψη. Να ακούει τον άλλον. Να μπορεί ακόμη και να αλλάζει γνώμη, όταν συναντά ένα ισχυρότερο επιχείρημα.

Εκεί καλλιεργείται η δημοκρατική συνείδηση: στην καθημερινή εμπειρία του σεβασμού, της συνεργασίας και της δίκαιης αντιμετώπισης. Στο παιδί που δυσκολεύεται και βρίσκει στήριξη. Στον μαθητή που διαφωνεί και βρίσκει χώρο να εξηγήσει τη σκέψη του. Στον εκπαιδευτικό που ενθαρρύνει την ερώτηση και βοηθά τους μαθητές του να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στη δική τους κρίση.

Αντίστοιχα, ένα ισχυρό δημόσιο Πανεπιστήμιο, ελεύθερο στην έρευνα και ανοιχτό στον κόσμο, υπηρετεί την κοινωνία παράγοντας γνώση και καλλιεργώντας την ανεξάρτητη σκέψη. Η ακαδημαϊκή ελευθερία επιτρέπει στη γνώση να προχωρά, να ελέγχει τις βεβαιότητές μας και να ανοίγει νέους δρόμους.

Αυτή είναι η βαθιά δημοκρατική αποστολή της εκπαίδευσης.

Ιδίως σε έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες πολλαπλασιάζονται, η δυνατότητα να ξεχωρίζουμε το τεκμήριο από τον ισχυρισμό και το επιχείρημα από τη χειραγώγηση γίνεται βασικό εφόδιο ελευθερίας.

Γι’ αυτό και η διδασκαλία της Ιστορίας έχει ιδιαίτερη σημασία. Οφείλουμε να βοηθούμε τους νέους να κατανοούν τις συνθήκες, τις συγκρούσεις και τις ανθρώπινες επιλογές που διαμόρφωσαν τον κόσμο τους.

Δεν μπορούμε να τους υπαγορεύσουμε τι θα αισθανθούν μπροστά σε μια ιστορική φωτογραφία. Μπορούμε, όμως, να τους δώσουμε τη γνώση για να καταλάβουν τι συνέβη, γιατί συνέβη και τι σημαίνει για τη δική τους ζωή.

Να τους επιτρέψουμε να ρωτήσουν. Να συζητήσουν. Να ανακαλύψουν τη σχέση ανάμεσα στην ελευθερία που απολαμβάνουν και στους ανθρώπους που αγωνίστηκαν γι’ αυτήν.

Έτσι η μνήμη περνά από τη μια γενιά στην άλλη με ουσιαστικό περιεχόμενο.

Ας κρατήσουμε λοιπόν από το Πολυτεχνείο, όχι μόνο τη συγκίνηση αλλά και το θάρρος. Όχι μόνο τη μνήμη των αγώνων αλλά και την ευθύνη, να μην επιτρέψουμε ποτέ να θεωρηθούν αυτονόητα όσα κατακτήθηκαν με θυσίες.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Πολυτεχνείο δεν είναι μια επέτειος που κοιτάζει πίσω. Είναι μια υπόσχεση που κοιτάζει μπροστά. Και η δική μας υπόσχεση πρέπει να είναι σαφής: Καμία γενιά να μη χρειαστεί ξανά να αγωνιστεί για τα αυτονόητα. Καμία φωνή να μη φοβηθεί να ακουστεί. Καμία ελευθερία να μη θεωρηθεί δεδομένη.

Τιμή, λοιπόν σ’ εκείνους που αντιστάθηκαν.

Τιμή σε εκείνους που θυσιάστηκαν.

Και ευθύνη απέναντι σε εκείνους που ακολουθούν: να τους παραδώσουμε μια δημοκρατία που θα τους επιτρέπει να διαμορφώνουν ελεύθερα τη ζωή τους και να αλλάζουν όσα εμείς δεν καταφέραμε.

Σας ευχαριστώ.

{youtube}0RNXcjAdOPw{/youtube}

 Se originalartikeln:Här